Wady artykulacyjne występują u 20-30% populacji dzieci rozpoczynających nauke szkolną. Profilaktyka logopedyczna, czyli stosowanie różnego rodzaju środków zapobiegających powstawaniu wszelkich zaburzeń w rozwoju mowy, w tym także zaburzeń artkulacyjnych, we wczesnym dzieciństwie pozostaje głównie w gestii rodziców, gdyż jest to najbliższe środowisko dziecka. A ono ma największy wpływ na jego rozwój. Działanie logopedy musi byc wspierane wysiłkami rodziców, gdyż bez tego nie będzie można mówić o powodzeniu w terapii.

Kształtowanie mowy w aspekcie fonetycznym powinno być zakończone jeszcze przed podjęciem nauki szkolnej i na tyle wcześnie, by mowa mogła się utrwalić, czyli około piątego roku życia. Dzieci rozwijają się jednak w swoim indywidualnym tempie i rytmie. Jeżeli dziecko przechodziło przez jakiś czas opóźniony rozwój mowy, to moment ten może zostać przesunięty Należy pamiętać, że rodzice mogą pomóc swoim dzieciom wyrównać te czasowe różnice, pokazując im proste usprawniające czubek języka ćwiczenia.

Rozwój głosek przebiega w kilku etapach. Pamiętajmy że mowa nie jest umiejętnością, z którą dziecko przychodzi na świat. Rodzi się jedynie z predyspozycją do nauczenia się mowy. Warunkiem koniecznym do wykorzystania tej predyspozycji jest prawidłowy słuch fizjologiczny oraz wzorce, które może naśladować. Dziecko czerpie je z najbliższego otoczenia. Wielokrotne powtarzanie (głównie przez matkę) nazw przedmiotów codziennego użytku oraz czynności sprawia że w mózgu dziecka powstają ślady słuchowe, zwane wzorcami słuchowymi. Aby w mózgu dziecka utrwalił się stereotyp słuchowy, musi ono usłyszeć dany wyraz aż 60 razy.

Stopień rozwoju mowy zalezy od wielu czynników, głównie wpływów środowiskowych, kultury pedagogicznej rodziców oraz psychofizycznego rozwoju dziecka. Pamiętajmy, że nalezy dbać o ruch fizyczny dziecka, gdyż mowa idzie w parze właśnie z rozwojem ruchowym dziecka. Wychodźmy więc jak najczęściej na spacery, niech dzieci bawią się na świeżym powietrzu, korzystając z placów zabaw.

Przyczyny rerania, czyli dlaczego dzieci nieprawidłowo artykułują "r"

nieprawidłowa budowa i funkcjonowanie języka, tzn. język zbyt duży i gruby;
brak pionizacji języka
niedostateczna sprawność czubka języka
skrócone wędzidełko podjęzykowe - zdarza się, że wędzidełko jest krótkie i ogranicza ruchy koniuszka języka. Trzeba pamiętać, że zabieg podcięcia języka nie usprawni ruchów języka, ułatwi jednak możliwość podjęcia tych ćwiczeń. W ciągu kilku dni po podcięciu należy podjąć ćwiczenia, mające na celu spionizowanie języka. Ćwiczenia muszą być wykonywane codziennie. Ćwiczenia usprawniające wędzidełko podjęzykowe należą do ćwiczeń bezpiecznych.
wady zgryzu (zgryz otwarty);
obniżony poziom słuchu;
czynniki srodowiskowe, np. nieprawidłowe wzory wymowy osób z otoczenia dziecka;
nieprawidłowe postawy rodzicielskie, występujące wówczas, gdy rodzicowi spieszy się, by dziecko już zaczęło wymawiać głoskę, ponieważ na przykład inne dzieci już wymawiają. Taka postawa sprawia, że dziecko zaczyna na siłę szukać w swojej buzi miejsca, by móc wykonać niezbędną wibrację. W ten sposób wprawia w ruch policzki, tylną część języka, podniebienia. Wibracja powstanie, ale nie będzie ona jednak zgodna z normą wymawianiową. Po pewnym czasie, nieprawidłowy sposób wymowy utrwali się i być może pozostanie już na zawsze.

Co dalej, jeżeli dziecko nauczy się już mówić głoskę r?

Należy pamiętać o zjawisku, które nazywane jest hiperpoprawnością wymawianiową. Może ona objawiać się tym, że artykulacja może być przesadnie poprawna, z przedłużoną wibracją, zazwyczaj jako chwilowe, najczęściej przemijające zjawisko powstawania nowo nauczonej głoski r. (np. zamiast latarka mówi ratarka). Dziecko może zastępować głoskę l nowo nauczoną głoską r, ale nie należy się tym martwić. Musi się ono po prostu nacieszyć nowym dźwiękiem. Przy sprawnym słuchu i właściwych wzorcach wymowa dziecka powinna szybko powrócić do normy.

RSS | Kontakt | Mapa strony